ﺋﺎﭘﭙﺎﻕ ﺧﻮﺟﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﭘﺘﻰ-ﺑﻪﺷﯩﺮﺳﻰ

Nergiz

	ﺋﺎﭘﭙﺎﻕ ﺧﻮﺟﯩﻨﯩﯔ ﺋﻪﭘﺘﻰ -ﺑﻪﺷﯩﺮﺳﻰ ﻣﯘﺧﺘﺎﺭ ﻗﺎﺩﯨﺮ ﮬﻮﻧﺰﺍﺩﻩ ﺑﯩﺰ ﺗﺎﺭﯨﺨﻤﯩﺰﻧﻰ ﯞﺍﺭﺍﻗﻠﺎﭖ ﻛﯚﺭﮔﯧﻨﯩﻤﯩﺰﺩﻩ ئوغوزخان،باتۇر،كۆلبىلگە،ﻣﻪﺧﻤﯘﺕ ﻗﻪﺷﻘﯩﺮﻯ،ﻳﯜﺳﯜﭖ ﺧﺎﺱ ﮬﺎﺟﯩﭗ، ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﭼﻮﻟﭙﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﺎﺟﺎﻳﯩﭗ ﺗﯚﮬﭙﯩﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﭘﻪﺧﺮﻟﻪﻧﺴﻪﻙ،ﻣﻪﺧﺪﯗﻡ ﺋﻪﺯﻩﻡ،ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﯩا(ﺋﺎﭘﺌﺎﻕﺧﻮﺟﯩنىڭ تىگى -تەكتى ئۇيغۇر ئەمەس ) ﻠﺎﺭﻏﺎ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺟﺎﮬﺎﻟﻪﺕ ﭘﯩﺮﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﻗﯩﻠﻤﯩﺶ-ﺋﻪﺗﻤﯩﺸﻠﯩﺮﯨﺪﯨﻦ ﺋﯩﺨﺘﯩﻴﺎﺭﺳﯩﺰ ﻏﻪﺯﻩﭘﻠﯩﻨﯩﻤﯩﺰ.ﺷﯘ ﺳﻪﯞﻩﭘﺘﯩﻦ،ﺋﺎﻟﺪﯨﻨﻘﯩﻠﺎﺭﻧﯩﯔ ﺋﯩﺠﺎﺑﯩﻲ ﺗﻪﺭﻩﭘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻪﺳﻠﻪﺵ ﻗﺎﻧﭽﯩﻜﻰ ﺯﯛﺭﯨﺮ ﺑﻮﻟﺴﺎ،ﻛﯩﻴﯩﻨﻜﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻐﺎ ﻛﻪﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ ﺯﯨﻴﺎﻧﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﺋﻪﺳﻠﻪﭖ ﺋﯚﺗﯜﺷﻤﯘ ﺋﻮﺧﺸﺎﺷﻠﺎ ﺯﯛﺭﯨﺮ ﺑﻮﻟﻤﺎﻗﺘﺎ.ﭼﯜﻧﻜﻰ،ﺋﺎﻟﻠﯩﻘﺎﭼﺎﻥ ﺗﺎﺭﯨﺨﻨﯩﯔ ﻟﻪﻧﻪﺕ ﺗﯜﯞﺭﯨﻜﯩﮕﻪ ﻣﯩﺨﻠﯩﻨﯩﭗ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ ﺋﯘ ﻛﯩﺸﯩﻠﻪﺭ ﻣﯩﻠﻠﯩﺘﯩﻤﯩﺰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﻣﻪﯕﮕﯜ ﺋﯘﻧﺘﯘﻟﻐﯘﺳﯩﺰ ﺋﺎﭼﭽﯩﻖ ﺳﺎﯞﺍﻕ ﯞﻩ ﺳﻪﻟﺒﯩﻲ ﺩﻩﺭﺳﻠﯩﻚ. ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ ﻣﻪﻟﯘﻣﺎﺗﻠﺎﺭﻏﺎ ﺋﺎﺳﺎﺳﻠﺎﻧﻐﺎﻧﺪﺍ،ﺑﯘﻧﺪﯨﻦ 370ﻳﯩﻞ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﻗﯘﻣﯘﻟﺪﺍ ﺳﻮﭘﯩﺰﯨﻢ ﺗﻪﻟﯩﻤﺎﺗﯩﻨﻰ ﺗﺎﺭﻗﯩﺘﯩﯟﺍﺗﻘﺎﻥ ﺑﯩﺮ ﺋﯩﺸﺎﻧﻨﯩﯔ ﺋﺎﺋﯩﻠﯩﺴﯩﺪﻩ ﺑﯩﺮ ﺋﻮﻏﯘﻝ ﺩﯗﻧﻴﺎﻏﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ.ﺋﯘ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﻳﺎﺷﻘﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪﻧﺪﻩ ﺩﺍﺩﯨﺴﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﮔﻪ ﻛﯚﭼﯜﭖ ﻛﯧﻠﯩﭗ،18ﻳﯧﺸﯩﻐﯩﭽﻪ ﺳﻮﭘﯩﻠﯩﻖ ﺩﻩﺭﯨﺠﯩﺴﯩﮕﻪ ﻳﻪﺗﻜﻪﻥ.ﺩﻩﻝ ﻣﯘﺷﯘ ﯞﺍﻗﯩﺘﺘﺎ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺩﺍﺩﯨﺴﻰ ﻳﯜﺳﯜﭖ ﺧﻮﻗﺎ ﺑﺎﺷﻘﯩﻠﺎﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ زەھەرلەپ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﭼﻜﻪ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﺎﻣﯩﺘﻰ ﻛﯧﻠﯩﭗ،"ﺋﯩﺸﻘﯩﻴﻪ"ﺳﯜﻟﯩﻜﻰ ﺑﻮﻳﯩﭽﻪ "ﭘﯩﺮ"ﻟﯩﻖ ﺋﻮﺭﻧﯩﻐﺎ ﻛﯚﺗﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ.ﻣﺎﻧﺎ ﺑﯘ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﻣﻪﺩﻩﻧﯩﻴﻪﺕ ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﺪﺍ ﺋﯧﭽﯩﻨﯩﺸﻠﯩﻖ ﻳﻮﻗﯘﺗﯘﺷﻠﺎﺭﻧﻰ ﭘﻪﻳﺪﺍ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﺋﻪﺷﻪﺩﺩﯨﻲ ﺟﺎﻟﻠﺎﺕ،ﺩﯨﻨﯩﻲ ﻣﯘﻧﺎﭘﯩﻖ ﮬﯩﺪﺍﻳﺘﯘﻟﻠﺎ (ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ) ﺧﻮﺟﺎ ﺋﯩﺪﻯ. ﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ،ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺷﯩﻨﺠﺎﯓ ﻳﻪﻛﻪﻥ ﺳﻪﺋﯩﺪﯨﻴﻪ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﻛﻮﻧﺘﯩﺮﻭﻟﻠﯩﻘﯩﺪﺍ ﺑﻮﻟﯘﭖ،ﺋﯩﺴﺴﻤﺎﻳﯩﻠﺨﺎﻥ ﮬﺎﻛﯩﻤﯩﻴﻪﺕ ﺑﯧﺸﯩﺪﺍ ﺋﯩﺪﻯ.ﺳﻮﭘﯩﺰﯨﻤﻨﯩﯔ "ﺋﯩﺸﺎﻗﯩﻴﻪ"ﺳﯜﻟﯩﻜﯩﮕﻪ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﯘ ﺧﺎﻥ ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﯩﻠﺎﺭﻧﯩﯔ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﺩﯨﻜﻰ "ﺋﯩﺸﻘﯩﻴﻪ" ﺳﯜﻟﯩﻜﻰ ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﻪﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﭖ،ﻣﯩﻠﺎﺩﻯ 1671-ﻳﯩﻠﻰ ﻳﺎﺯﺩﺍ ﺋﯘﻟﺎﺭﻧﻰ ﭼﯧﮕﺮﯨﺪﯨﻦ ﻗﻮﻏﻠﺎﭖ ﭼﯩﻘﺎﺭﻏﺎﻥ(ئىسمايىلخانﺋﯩﺸﺎﻗﯩﻴﻪ ﺳﯜﻟﯩﻜﯩﮕﻪمايىل بولغاچقا چوڭ تىكىننىڭﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟنى ئۆلتۆرۇش تەلپىنى رەت قىلغان. ).ﻗﻮﻏﻠﺎﻧﻐﺎﻥ ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﯞﻩ ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻣﯘﺭﯨﺘﻠﯩﺮﻯ ﻗﺎﺗﺘﯩﻖ ﺋﯚﭼﻤﻪﻧﻠﯩﻚ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ ﻛﻪﺷﻤﯩﺮﮔﻪ ﺑﯧﺮﯨﭗ،ﺋﯘ ﻳﻪﺭﻧﯩﯔ ﮬﯚﻛﯜﻣﺮﺍﻧﯩﻐﺎ ﻳﯧﻠﯩﻨﻐﺎﻧﺪﺍ،ﺷﯩﺰﺍﯕﺪﯨﻜﻰ ﺩﺍﻟﺎﻱ ﻟﺎﻣﺎ(ﯞ)ﻏﺎ ﺗﻮﻧﯘﺷﺘﯘﺭﯗﻟﻐﺎﻥ.ﺷﯘﻧﯩﯔ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﺋﯩﺴﻠﺎﻡ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻣﯘﺧﻠﯩﺴﻰ،ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎﻡ،ﭘﯩﺸﯩﯟﺍ ﮬﻪﺯﺭﻩﺕ،ﭘﯩﺮ ﺋﯩﺸﺎﻥ،ﻣﯘﮬﻪﻣﻤﻪﺕ ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭﻧﯩﯔ 27-ﻧﻪﯞﺭﯨﺴﻰ ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﯩﯟﺍﻟﻐﺎﻥ ﮬﯩﺪﺍﻳﺘﯘﻟﻠﺎ ﺧﻮﺟﺎ ﺑﯘﺩﺩﺍ ﺩﯨﻨﯩﻨﯩﯔ ﻟﺎﻣﺎ ﺩﺍﮬﯩﺴﻰ ﺋﺎﻟﺪﯨﺪﺍ ﺗﯩﺰﻟﯩﻨﯩﭗ،ﺋﯘﻧﯩﯔ ﺋﯧﺘﻪﻛﻠﯩﺮﯨﮕﻪ ﺳﯚﻳﯜﭖ،ﺯﺍﺭ-ﺯﺍﺭ ﻳﯩﻐﻠﺎﭖچاتراقلىرىدىن ئۆمىلەپ ئۆتۆپ،ﺋﯩﺴﻤﺎﻳﯩﻠﺨﺎﻥ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﯨﻦ "ﺸﯩﻜﺎﻳﻪﺕ"ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ. ﺩﺍﻟﺎﻱ ﻟﺎﻣﺎ(ﯞ) ﺷﯘ ﭼﺎﻏﺪﺍ ﻛﯚﺯﯨﻨﻰ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﻐﺎ ﺗﯩﻜﯩﭗﺗﯘﺭﻏﺎﭼﻘﺎھەمدە سەئىدىيە خانلىقىدا بۇرۇن قىپقالغان قانلىق ؟ۆچى بولغاچقا ،ﮬﯩﺪﺍﻳﺘﯘﻟﻠﺎﺭﻏﺎ "ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ"(ﺯﺍﯕﺰﯗﭼﻪ ﺋﻮﺗﺘﯘﺭﺍ ﻗﺎﺗﻠﺎﻣﺪﯨﻜﻰ ﺭﺍﮬﯩﭙﻠﺎﺭﻏﺎ ﺑﯧﺮﯨﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯘﻧﯟﺍﻥ) ﻧﺎﻣﯩﻨﻰ "ﺋﺎﺗﺎ" ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ ﮬﻪﻣﺪﻩ ﺷﯩﻤﺎﻟﯩﻲ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﻨﻰ ﺑﯧﺴﯩﭗ ﻳﺎﺗﻘﺎﻥ ﺟﻮﯕﻐﺎﺭ(ﻣﻮﯕﻐﯘﻝ)ﻟﺎﺭﻧﯩﯔ ﺑﺎﺷﻠﯩﻘﻰ ﻏﺎﻟﺪﺍﻥ ﻗﯘﻧﺘﻪﻳﺠﯩﮕﻪ(ﻏﺎﻟﺪﺍﻥسىرىن) ﻟﺎﻣﺎ ﺩﯨﻨﻰ ﻧﺎﻣﯩﺪﯨﻦ ﻳﺎﺭﺩﻩﻡ ﺑﯧﺮﯨﺶ ﺑﯘﻳﺮﯗﻗﻰ ﺋﻪﯞﻩﺗﻜﻪﻥ.ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﺑﯘ "ﺑﯘﻳﺮﯗﻕ"ﻧﻰ ﺋﯧﻠﯩﭗ،ﭼﯩﯖﺨﻪﻱ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﻗﯘﻣﯘﻟﻐﺎ،ﻛﯩﻴﯩﻦ ﺟﻮﯕﻐﺎﺭﻏﺎ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ ﯞﻩ ﺳﯩﭽﯘﺋﻪﻥ،ﭼﯩﯖﺨﻪﻱ،ﻧﯩﯖﺸﯩﻴﺎ ﺧﯘﻳﺰﯗﻟﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ "ﭘﻪﻳﻐﻪﻣﺒﻪﺭ ﺋﻪﯞﻟﺎﺩﻯ ﭼﯩﯖﺨﻪﻳﮕﻪ ﻛﻪﻟﮕﻪﻥ..."ﺩﯦﮕﻪﻧﺪﻩﻙ ﺭﯨﯟﺍﻳﻪﺗﻠﻪﺭﻧﻰ ﻗﺎﻟﺪﯗﺭﻏﺎﻥ.ﻏﺎﻟﺪﺍﻥ ﻗﯘﻧﺘﻪﻳﺠﻰ ﮔﻪﺭﭼﻪ ﻣﻮﯕﻐﯘﻝ ﺑﻮﻟﺴﯩﻤﯘ،ﻟﺎﻣﺎ ﺩﯨﻨﯩﻐﺎ ﺋﯧﺘﯩﻘﺎﺩ ﻗﯩﻠﯩﺪﯨﻐﺎﻥ ﺑﻮﻟﻐﺎﭼﻘﺎ، ﺩﺍﻟﺎﻱ ﻟﺎﻣﺎ(ﯞ)ﻧﯩﯔ ﻛﯚﺭﺳﻪﺗﻤﯩﺴﯩﻨﻰ ﻣﯘﻗﻪﺩﺩﻩﺱ ﺑﯘﻳﺮﯗﻕ ﻗﺎﺗﺎﺭﯨﺪﺍ ﻛﯚﺭﻩﺗﺘﻰ.ﻧﻪﺗﯩﺠﯩﺪﻩ،ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﺟﻮﯕﻐﺎﺭﻟﺎﺭﻧﯩﯔ ﻗﯩﻠﯩﭽﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭ،ﻳﻪﻛﻪﻧﻠﻪﺭﻧﻰ ﺋﯩﺸﻐﺎﻝ ﻗﯩﻠﯩﭗ،170ﻳﯩﻠﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺳﻪﻟﺘﻪﻧﻪﺕ ﺳﯜﺭﮔﻪﻥ ﻳﻪﻛﻪﻥ ﺳﻪﺋﯩﺪﯨﻴﻪ ﺧﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﻰ ﺗﺎﺭﯨﺦ ﺑﯧﺘﯩﺪﯨﻦ ﺋﯚﭼﯜﺭﯛﭖ ﺗﺎﺷﻠﯩﻐﺎﻥ. ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﺪﺍ ﻗﻮﺭﭼﺎﻕ "ﺧﺎﻧﻠﯩﻖ" ﺗﯩﻜﻠﯩﮕﻪﻧﺪﯨﻦ ﻛﯩﻴﯩﻦ،ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭘﺘﯩﻦ ﺳﻮﭘﯩﺰﯨﻢ ﻣﯘﺭﯨﺘﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﻳﯧﺘﯩﺸﺘﯜﺭﯛﺷﻨﻰ ﺗﯧﺰﻟﻪﺗﺴﻪ،ﻳﻪﻧﻪ ﺑﯩﺮ ﺗﻪﺭﻩﭘﺘﯩﻦ ﻳﻮﻗﯘﺗﯘﺵ ﺧﺎﺭﻩﻛﺘﯩﺮﻟﯩﻚ ﻗﯩﺮﻏﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻖ ﺋﯧﻠﯩﭗ ﺑﺎﺭﻏﺎﻥ.ﺋﯘ ﻳﻪﻛﻪﻥ ﻣﯚﺗﯩﯟﻩﺭﻟﯩﺮﯨﺪﯨﻦ 81ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺗﯩﺮﯨﻚ ﭘﯧﺘﻰ ﻳﯜﺭﯨﻜﯩﻨﻰ ﺳﯘﻏﯘﺭﯗﭖ ﺋﯧﻠﯩﺶ ﺋﯘﺳﯘﻟﻰ ﺑﯩﻠﻪﻥ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﮔﻪﻥ.ﻣﻪﺷﮭﯘﺭ ﺑﯩﻠﯩﻢ ﻳﯘﺭﯗﺗﻠﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﯧﻘﯩﯟﻩﺗﻜﻪﻥ.ﻧﺎﺧﺸﺎ-ﺋﯘﺳﯘﻟﻠﺎﺭﻧﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﭖ،ﺗﺎﺭﯨﺨﯩﻲ،ﺋﻪﺩﻩﺑﯩﻲ ﻛﯩﺘﺎﭘﻠﺎﺭﻧﻰ ﻛﯚﻳﺪﯛﺭﮔﻪﻥ.ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺧﻮﺗﯘﻥ-ﻗﯩﺰﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﺗﯘﺗﯘﭖ،ﺟﻮﯕﻐﺎﺭﻟﺎﺭﻏﺎ ﺳﻮﯞﻏﺎ ﻗﯩﻠﻐﺎﻥ.ﺋﯩﺴﻤﺎﻳﯩﻠﺨﺎﻧﻨﯩﯔ ﻛﯩﭽﯩﻚ ﻗﯩﺰﯨﻨﻰ ﻗﺎﻳﻨﺎﯞﺍﺗﻘﺎﻥ ﻳﺎﻏﻘﺎ ﺗﺎﺷﻠﺎﭖ،ﺋﯚﺯﯨﻨﯩﯔ "ﺋﯩﺸﺎﻗﯩﻴﻪ"ﭼﯩﻠﻪﺭﻧﻰ ﺗﯘﺧﯘﻣﯩﺪﯨﻦ ﻗﯘﺭﯗﺗﯘﺵ "ﺋﯩﺮﺍﺩﯨﺴﻰ"ﻧﻰ ﺑﯩﻠﺪﯛﺭﮔﻪﻥ.ﻣﻪﺷﮭﯘﺭ ﺷﺎﺋﯩﺮ ﺑﺎﺑﺎ ﺭﻩﮬﯩﻢ ﻣﻪﺷﺮﻩﭘﻨﻰ ﺋﺎﺗﺎﻟﻤﯩﺶ "ﺩﻩﮬﺮﻯ"ﻟﯩﻜﺘﻪ ﺋﻪﻳﯩﭙﻠﻪﭖ،ﺑﻪﻟﻐﺘﻪ ﺩﺍﺭﻏﺎ ﺋﺎﺳﺘﯘﺭﻏﺎﻥ.ﺑﯘﻧﯩﯔ ﺋﻪﻛﺴﯩﭽﻪ،ﺋﺎﺷﯩﻘﻠﯩﻖ،ﻣﺎﺯﺍﺭﭼﯩﻠﯩﻖ،ﻣﯚﻣﯩﻨﭽﯩﻠﯩﻚ ﺋﯩﺪﯨﻴﯩﺴﯩﻨﻰ ﻛﻪﯓ ﺗﺎﺭﻗﯩﺘﯩﭗ،ﺭﯦﺌﺎﻟﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﭼﻪﺗﻨﯩﮕﻪﻥ ﺳﻮﭘﯩﺰﯨﻤﻨﻰ ﺋﻪﯞﺝ ﺋﺎﻟﺪﯗﺭﻏﺎﻥ،ﮬﻪﺗﺘﺎ ﺋﯚﺯﯨﻨﻰ ﻣﯘﺳﯘﻟﻤﺎﻧﻠﺎﺭﻧﯩﯔ "ﺩﺍﮬﯩﺴﻰ" ﺩﻩﯞﺍﻟﻐﺎﻥ. ﺋﺎﺩﻩﻣﻨﻰ ﺋﻪﻗﻠﯩﺪﯨﻦ ﺋﺎﺯﺩﯗﺭﯨﺪﯨﻐﺎﻥ ﺋﯩﺪﯨﻴﯩﯟﻯ ﺋﻪﭘﺴﯘﻧﻰ ﯞﻩ ﻗﺎﻧﻠﯩﻖ ﻗﯩﻠﯩﭽﻰ ﺋﺎﺭﻗﯩﻠﯩﻖ ﺧﻪﻟﻘﯩﻤﯩﺰﮔﻪ ﻣﯚﻟﭽﻪﺭﻟﯩﮕﯜﺳﯩﺰ ﺯﯨﻴﺎﻧﻠﺎﺭﻧﻰ ﺳﺎﻟﻐﺎﻥ ﺟﺎﮬﺎﻟﻪﺕ ﭘﯩﺮﻯ ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ 68ﻳﺎﺷﻘﺎ ﻛﯩﺮﮔﻪﻥ ﭼﯧﻐﯩﺪﺍ (1694-ﻳﯩﻠﻰ) ﻳﻪﻛﻪﻥ ﺷﻪﮬﺮﯨﺪﻩ "ﺋﯩﺸﺎﻗﯩﻴﻪ ﺳﯜﻟﯜﻛﻰ" ﺗﻪﺭﻩﭘﺪﺍﺭﻟﯩﺮﻯ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﺯﻩﮬﻪﺭﻟﻪﭖ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ.ﺋﯘﻧﯩﯔ ﻧﺎﭘﺎﻙ ﺟﻪﺳﯩﺪﻯ ﺋﯘ ﺋﯚﻟﯜﺷﺘﯩﻦ ﻳﻪﺗﺘﻪ ﺋﺎﻱ ﺋﯩﻠﮕﯩﺮﻯ ﻳﺎﺳﯩﺘﯩﭗ ﻗﻮﻳﯘﻟﻐﺎﻥ ﻗﻪﺷﻘﻪﺭﺩﯨﻜﻰ "ﻣﺎﺯﺍﺭﻯ ﺷﺎﮬﺎﻥ"(ﺑﯜﮔﯜﻧﻜﻰ ﮬﻪﺯﺭﻩﺕ) ﮔﻪ ﺩﻩﭘﯩﻦ ﻗﯩﻠﯩﻨﯩﭗ،ﭼﻮﯓ ﺋﻮﻏﻠﻰ ﻳﻪﮬﻴﺎ ﺧﻮﺟﺎ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﮔﯜﻣﺒﻪﺯ ﺋﯩﭽﯩﮕﻪ ﺋﺎﻟﺪﯗﺭﯗﻟﻐﺎﻥ.ﺷﯘﻧﺪﯨﻦ ﺋﯧﺘﯩﯟﺍﺭﻩﻥ،ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﯩﻨﯩﯔ ﺧﻮﺗﺘﯘﻥ-ﺑﺎﻟﯩﻠﯩﺮﻯ ﺋﺎﺭﯨﺴﯩﺪﺍ ﺗﻪﺧﺖ ﺗﺎﻟﯩﺸﯩﺶ ﻳﯜﺯ ﺑﯧﺮﯨﭗ،ﺋﺎﺧﯩﺮﻯ ﻣﯚﮬﺘﯩﺮﻩﻡ ﺧﯧﻨﯩﻢ (ﭘﺎﺷﺎ ﺧﯧﻨﯩﻢ) ﺋﯘﺗﯘﭖ ﭼﯩﻘﻘﺎﻥ ﯞﻩ ﺋﯜﭺ ﻳﯩﻞ ﺋﯩﭽﯩﺪﻩ 20 ﻣﯩﯖﺪﯨﻦ ﻛﯚﭖ ﻛﯩﺸﯩﻨﻰ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﭖ،"ﺟﺎﻟﻠﺎﺕ ﺧﯧﻨﯩﻢ"ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﺎﻟﻐﺎﭼﻘﺎ،1699-ﻳﯩﻠﻰ ﺩﻭﻟﺎﻧﻠﯩﻖ ﺳﻮﭘﯩﻠﺎﺭ ﺗﻪﺭﯨﭙﯩﺪﯨﻦ ﭘﯩﭽﺎﻗﻠﺎﭖ ﺋﯚﻟﺘﯜﺭﯛﻟﮕﻪﻥ. ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﮬﺎﻛﯩﻤﯩﻴﯩﺘﻰ(1678-1699)ﺳﻮﭘﯩﺰﯨﻤﻨﻰ ﻗﺎﻧﯘﻥ ﯞﻩ ﺋﻪﺧﻠﺎﻕ ﻣﯩﺰﺍﻧﻰ ﻗﯩﻠﻐﺎﭼﻘﺎ،ﭘﯜﺗﻜﯜﻝ ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺷﯩﻨﺠﺎﯕﻨﻰ ﺧﯘﺭﺍﭘﺎﺗﻠﯩﻖ،ﺯﯗﻟﯘﻡ،ﻧﺎﻣﺮﺍﺗﻠﯩﻖ،ﻧﺎﺩﺍﻧﻠﯩﻖ،ﺟﻪﯕﮕﻰ-ﺟﯩﺪﻩﻝ،ﺋﺎﭼﺎﺭﭼﯩﻠﯩﻖ ﻗﺎﭘﻠﺎﭖ ﻛﻪﺗﻜﻪﻥ.ﺑﯘ ﮬﺎﻝ ﺋﯘﻳﻐﯘﺭ ﺟﻪﻣﺌﯩﻴﯩﺘﯩﻨﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻴﺎﺗﯩﻨﻰ ﺑﯩﺮ ﻧﻪﭼﭽﻪ ﺋﻪﺳﯩﺮ ﻛﻪﻳﻨﯩﮕﻪ ﭼﯧﻜﯩﻨﺪﯛﺭﯨﯟﯦﺘﯩﺸﻜﻪ ﺳﻪﯞﻩﭖ ﺑﻮﻟﻐﺎﻥ. ﺗﺎﺭﯨﺨﻨﻰ ﺋﯘﻧﺘﯘﺵ ﺋﺎﺳﯩﻴﻠﯩﻘﺘﯩﻦ ﺩﯦﺮﻩﻙ ﺑﯧﺮﯨﺪﯗ.ﺧﻪﻟﻘﯩﻤﯩﺰ ﺋﺎﭘﺌﺎﻕ ﺧﻮﺟﺎ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻜﯩﺪﯨﻜﻰ ﺳﻮﭘﻰ-ﺋﯩﺸﺎﻧﻠﺎﺭﻧﯩﯔ ﺋﻪﭘﺘﻰ-ﺑﻪﺷﯩﺮﯨﺴﯩﻨﻰ ﭘﻪﻗﻪﺕ ﻳﯧﻘﯩﻨﻘﻰ ﻳﯩﻠﻠﺎﺭﺩﯨﻠﺎ ﺗﻮﻧﯘﭖ ﻳﻪﺗﺘﻰ ﯞﻩ ﻳﻪﺗﻤﻪﻛﺘﻪ.ﺑﯘ ﺋﻪﻗﯩﻞ-ﺋﯩﺪﺭﯨﻜﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺗﻪﺭﻩﻗﻘﯩﻲ ﻗﯩﻠﯩﭗ،ﺳﺎﭘﺎﻳﯩﻤﯩﺰﻧﯩﯔ ﺋﯚﺳﯜﯞﺍﺗﻘﺎﻧﻠﯩﻘﯩﻨﯩﯔ ﻣﻪﮬﺴﯘﻟﻰ.ﺷﯘﻧﺪﺍﻗﺘﯩﻤﯘ،ﺋﻪﺷﯘ ﺋﯧﭽﯩﻨﯩﺸﻠﯩﻖ ﺗﺎﺭﯨﺨﻨﯩﯔ ﺋﺎﭼﭽﯩﻖ ﺳﺎﯞﺍﻗﻠﯩﺮﻯ ﺋﯜﺳﺘﯩﺪﻩ ﺩﺍﺋﯩﻢ ﭘﯩﻜﯩﺮ ﻳﯜﺭﮔﯜﺯﯨﭗ ﺗﯘﺭﯨﺸﯩﻤﯩﺰ ﻛﯧﺮﻩﻙ. ﺋﯩﺰﺍﮪ:ﭘﺎﻳﺪﯨﻠﺎﻧﻐﺎﻥ ﻣﺎﺗﯩﺮﻳﺎﻟﻠﺎﺭ ﺗﯩﺰﯨﻤﻠﯩﻜﻰ ﻗﯩﺴﻘﺎﺭﺗﯩﻠﺪﻯ ﺑﯘ ﻣﺎﻗﺎﻟﻪ ﺋﻪﺳﻠﯩﺪﻩ "ﺟﻪﻧﯘﺑﯩﻲ ﺷﯩﻨﺠﺎﯓ ﻧﯧﻔﯩﺖ ﮔﯧﺰﯨﺘﻰ"ﻧﯩﯔ 1995-ﻳﯩﻠﻰ 7-ﺋﯩﻴﯘﻟﺪﯨﻜﻰ ﺳﺎﻧﯩﻐﺎ ﺑﯧﺴﯩﻠﻐﺎﻥ

jalipkar28

	ئاباق ، ئاباق .ئاباق . ئاپاق .ئاپاق .....ئاپپاق ،،،،،،،،بوپ كەتتى ............... مۇھەممەت پەيخەمبەرنىڭ 27_نەرۋىسى تۇرۇپ لاما دىنىغا ئىتقات قىلدى !!! بۇنداق يىلىگەر قۇۋلاردىن يەنە بىرسى چىقامۇ زادى !

jalipkar28

	كومپىيوتۇرلارنىڭ سۈرئىتى سەل ئاستىكەن ،ئىنكاسلار قايتا يوللىنىپ قاپتۇ ....كەچۈرگەيسىزلەر . <سۇغۇق چۈشۈپ قالدى > چاپاننى سالسا توڭلايدىغان گەپ ...

قۇتلۇق

	ئاپئاق خوجىغا ئائىت تېمىدىن بۇرۇنمۇ قايسى بىر مۇنبەردە كۆرگەن ،نۇرغۇن كىشىلەر تېما يازغۇچىنى تىللاپ كېتىپتىكەن ،دىمەك ئۇنىڭ ئاسارىتى تېخىچە يوقالمىغان گەپ ،«جاللات خېنىم »«ئۆتكەن كۈنلەر»قاتارلىق رومانىدا ئۇنىڭ ئەپتى بەشىرىسى ئىچىۋىتىلگەن.ھەقىقەتەن رەزىل ئادەم ئىكەندۇق..................

alogli

	بۇ تىمىنى ھازىرقى جەمىيەتتىمۇ ئاشۇنداق سۇپى-ئشانلارنى [ئۇلۇغ ئاللاھنى مەدھىيەلەشنىڭ ئورنىغا قۇيۇۋالغان ]گىزەندىلەرمۇ كۈرۈپ باققان بولسا ئەجەپ ياخشى بۇلار كەن.

alogli

	ئۇلۇغئاللاھ بىزلەرنى [ئيمان.ئسلام.تەۋھىد.سۈ ننەت] تىن ئبارەت توغرا يولدىن ھەرگىز ئازدۇرۋەتمىسۇن.ئامىيىن

kokyar

	مەن ئالىي مەكتەپنىڭ بىرىنچى يىللىقىدا << بەخىتسىز سەئىدىيە >> دىگەن كىتاپنى ئوقۇپلا  بۇ ھايۋاندىن تۆرەلگەن مۇناپىقنىڭ ئەپتى - بەشرىسىنى بىلىپ  بولغان ئىدىم .  بۇ يەرگە ئەسكەرتىپ قايتا  يوللاپ  ساۋابلىق  ئىشتىن  بىرنى  قىپسىز  بۇرادەر....!!!

مۇبارەك

	تولۇق ئوتتىرىدىكى ئەدەبىيات دەرسلىكىدە بار ئىدىغۇ، شۇ چاغدىلا ئەدەبىيات مۇئەللىمىم بۇ كىشى توغرىسىدا مېغىزلىق قىلىپ ئىككى ئېغىز گەپ قىلىپ بەرگەن، ئانچە-مۇنچە ھېس قىلىپ قالغانتۇق. «جاللات خېنىم» نى ئوقۇپ چىققاندىن كىيىن ھەقىقىي ئەپتى-بەشىرسىنى كۆرگەندەك بولدۇم، ياسىنجان سادىق ئاكىمىزغا ھۆرمىتىم بار. تىلغا ئېلىشقا ئەرزىگۈدەك ئادەم ئەمەس لېكىن قانداق ئادەملىكىنى بىلىپ قويغان ياخشى. ھېتلىر قانچىلىغان كىشىلەرنىڭ قەلبىدە كەم تېپىلىدىغان«جاھانگىر» بولسىمۇ، ئۇ مېنىڭ نەزىرىمدە پەقەت بىر قانخۇر جاللات-خالاس!